90-046 Łódź, ul. Wodna 40, tel.: +48 42 25 36 200, e-mail: wsselodz@pis.lodz.pl

Aktualności

16 kwietnia 2019
Spadek zaufania do szczepień przyczyną powrotu chorób zakaźnych

Zwalczanie zakażeń oraz ochrona społeczeństwa przed chorobami zakaźnymi to fundamentalne zagadnienia zdrowia publicznego. Tym zagadnieniom była poświęcona konferencja zorganizowana przez Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która przebiegała pod hasłem „Spadek zaufania do szczepień przyczyną powrotu chorób zakaźnych”, która odbyła się 11 kwietnia 2019 roku w Łodzi z udziałem Państwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych województwa łódzkiego, kierowników oddziałów epidemiologii Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych oraz kadra WSSE w Łodzi. Uczestnikiem konferencji i gościem specjalnym był dr hab. n. med. Jarosław Pinkas, Główny Inspektor Sanitarny, który wystąpił także w roli wykładowcy.

Po powitaniu uczestników i wprowadzeniu do tematyki konferencji przez drn. med. Urszulę Sztuka-Polińską, Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego rozpoczął się cykl wykładów.

Pierwszy wykład wygłosił Główny Inspektor Sanitarny dr hab. n. med. Jarosław Pinkas, prof. CMKP, konsultant krajowy w dziedzinie zdrowia publicznego. Temat wykładu był identyczny jak nazwa konferencji - „Spadek zaufania do szczepień przyczyną powrotu chorób zakaźnych”. Istotna część wykładu była poświęcona analizie ruchów antyszczepionkowych. Profesor Pinkas przypomniał, że mit o rzekomym związku autyzmu ze szczepieniami przybrał na sile w 1998 roku na skutek nierzetelnej pod względem naukowym publikacji Andrew Wakefield’a w opiniotwórczym czasopiśmie Lancet. W konsekwencji liczba osób uchylających się od szczepień rośnie zarówno w Polsce jak też w innych krajach. Zjawisko to niepokoi, gdyż może wywołać wzrost zachorowań na choroby zakaźne, co stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego.

Wykładowca scharakteryzował podstawowe zadania służb sanitarnych, którymi w zakresie szczepień ochronnych są: - utrzymanie wysokiego poziomu zaszczepienia
w odniesieniu do chorób objętych szczepieniami ochronnymi; - szerokie propagowanie szczepień zalecanych; - zmniejszenie zapadalności na choroby zakaźne szczególnie niekorzystnie wpływające na ocenę sytuacji epidemiologicznej; zmniejszenie wskaźników umieralności z powodu chorób zakaźnych.

„Każdy wymieniony wyżej sposób osiągania celów zdrowia publicznego w drodze szczepień powinien być wspierany rzetelnymi działaniami informacyjnymiwpływającymi na proszczepienne postawy u osób szczepionych”, do których intensyfikowania zachęcał słuchaczy Pan Inspektor.

Drugi w kolejności wykład zatytułowany „ Grypa i jej profilaktyka” przedstawił prof. dr hab. n. med. Adam Antczak, Przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy, Prorektor ds. Klinicznych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Konstatując – podobnie jak poprzedni wykładowca, że liczba osób uchylających się od szczepień rośnie profesor Adam Antczak zwrócił uwagę na fakt, że WHO uznało niechęć do szczepień, jako jedno z 10 największych zagrożeń zdrowia publicznego w 2019 roku wskazując, jako przykład wzrost liczby zachorowań na odrę w 2018 roku w Europie realizującej program eradykacji tej choroby.

Skupiając się na grypie, podstawowym wątku wykładu wykładowca wykazał, że szczepienia przeciwko tej chorobie chronią przed powikłaniami zagrażającymi zdrowiu prowadzącymi w niektórych przypadkach także do śmierci. 

Posługując się danymi epidemiologicznymi profesor wykazał, że szczepienie przeciwko grypie jest najbardziej skuteczną formą profilaktyki tej choroby.

Kolejny wykład przedstawiła dr n. med. Iwona Paradowska-Stankiewicz, konsultant krajowy w dziedzinie epidemiologii. Tytuł wykładu – „Szczepienia na ziemiach polskich

- wkład polskich naukowców w rozwój wakcynologii”. W wykładzie przedstawiono rys historyczny dotyczący szczepień począwszy od pierwszych lat po odzyskaniu państwowości przez Rzeczpospolitą Polską. Prelegentka przypomniała fakty tamtego czasu, wskazując, że już w 1918 roku powstał Państwowy Zakład Epidemiologicznydziałający od 1923 roku pod nazwą Państwowego Zakład Higieny, którego zadaniem był wyrób i badania doświadczalne surowic, szczepionek, krowianki i innych produktów bakteryjnych. Ta działalność rozwijała się bardzo dynamicznie. Pod koniec 1925 roku PZH produkowało 10 gatunków różnych surowic leczniczych, 32 różne szczepionki, preparaty diagnostyczne, surowice aglutynujące, antygeny.

W okresie powojennym przekazano produkcję szczepionek Zjednoczeniu Produkcji Szczepionek i Surowic. Zadania PZH skupiły się na badaniach naukowych surowic i szczepionek oraz kontroli.

Dzięki dostępności szczepionek i programowi szczepień powszechnych liczba zachorowań na choroby zakaźne ulegała zdecydowanemu zmniejszeniu, prowadząc w niektórych przypadkach do wyeliminowania zapadalności a tym samym „wyzerowania” umieralności na choroby zakaźne, jak na przykład błonica lub polio.

Czwarty wykład przedstawiła lek. med. Ewa Welfe z Poradni Konsultacyjnej ds. Szczepień Ochronnych dla Dzieci i Młodzieży w Łodzi. Celem wykładu było przedstawienie działalności tej placówki, która jest jedynym ośrodkiem referencyjnym II stopnia świadczącym procedury wysokospecjalistyczne w zakresie szczepień ochronnych u dzieci od 0 do 18 roku życia w makroregionie łódzkim. Prelegentka przedstawiła proces ustalania zindywidualizowanego programu szczepień ochronnych informując, że w ostatnich latach obserwuje się narastającą liczbę pacjentów z grup wysokiego ryzyka kierowanych do tej placówki.Najczęściej do poradni kierowano dzieci z NOP, w tym także po BCG oraz wcześniaki.

Wśród przyczyn skierowań do tej placówki 5% stanowi brak zgody rodziców na szczepienie, a 7% zaległości w realizacji PSO, co wymaga dalszej edukacji społeczeństwa skonstatowała Pani Doktor.

            Po przerwie, w trakcie, której odbył się briefing prasowy wykład zatytułowany „Odra – aktualna sytuacja epidemiologiczna” przedstawiła dr n. med. Urszula Sztuka-Polińska, Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. Wprowadzeniem do wykładu było przypomnienie rysu historycznego dotyczącego podstawowych danych epidemiologicznych dotyczących odry.  Już w XVIII wieku angielski lekarz Thomas Sydenham uznał odrę, jako odrębną jednostkę kliniczną. Wirus odry został wyizolowany dopiero w 1954 roku i zaliczony do grupy paramyksoviridae. W 1959 roku E. Enders uzyskuje w hodowli tkankowej atenuowane szczepy szczepionkowe wirusa odry, co umożliwia wdrożenie masowych szczepień przeciw odrze.

W Polsce począwszy od 1975 roku szczepienia przeciw odrze są wprowadzone do kalendarza szczepień. Aktualnie obowiązuje następujący schemat szczepień: 1 dawka w 13 – 15 miesiącu życia; dawka przypominająca szczepionki skojarzonej przeciw odrze, śwince i różyczce w 6 roku życia w celu zapewnienia ochrony dzieciom przed rozpoczęciem nauki oraz w 10 roku życia. Przeniesienie dawki przypominającej z 10 roku życia na 6 rok życia uzasadnia się sytuacją epidemiologiczną odry w Europie.

Pani Inspektor przedstawiła epidemiologiczny obraz odry w województwie łódzkim.  W 2018 roku odnotowano 14 przypadków zachorowań na odrę. W bieżącym roku, do marca włącznie w województwie łódzkim odnotowano 10 potwierdzonych laboratoryjnie przypadków zachorowań na odrę.  Były to przypadki odry zawleczonej. Zachorowały przede wszystkim osoby nieszczepione przeciwko odrze, rzadziej szczepione jeden raz.

W ramach wykładu przedstawiona została inicjatywa Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który w ramach ochrony zdrowia pracowników zalecił przeprowadzenie badań serologicznych w kierunku obecności przeciwciał klasy IgG przeciwko wirusowi odry. Przebadano pracowników WSSE w Łodzi oraz pracowników Inspekcji Sanitarnej województwa łódzkiego. W badaniu wzięły udział 392 osoby.  Wszystkim osobom z wynikiem ujemnym i granicznym zaproponowano szczepienia.

Uwaga pro domo sua. Inicjatywa ta jest godnym naśladowania przykładem działania pracodawcy, w tym zwłaszcza z sektora ochrony zdrowia.

Konferencja zakończyła się wykładem „Choroby zakaźne a odmowy wykonywania szczepień w województwie łódzkim” przedstawionym przez lek. med. Annę Guzek, kierownika Oddziału Nadzoru Epidemiologii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi.

Pani doktor poinformowała, że liczba osób odmawiających wykonywania obowiązkowych szczepień dzieci w województwie łódzkim wzrasta. W 2014 roku niewykonanie obowiązku szczepienia dziecka dotyczyło 718 osób, a w roku 2018 liczba osób uchylających się od szczepień wyniosła 2158. Jednocześnie na terenie województwa łódzkiego powoli obniża się wykonanie szczepień obowiązkowych u dzieci i młodzieży oraz występują zachorowania na choroby zakaźne, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne (odra, wirusowe zapalenie wątroby typu B). 

facebooklogo stuleciaBezpieczne wakacjeKąpieliskanosicielstwoOstrzeżenia publiczneodraSzczepienia ochronneSzczepienia.infoDopalaczeOcena stanu sanitarnego woj. łódzkiego w 2018 r.ocena wodyBądź z nami, bądź bezpiecznyniepodlegla