90-046 Łódź, ul. Wodna 40, tel.: +48 42 25 36 200, e-mail: wsselodz@pis.lodz.pl

Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi "Dopalaczom mówimy STOP - wybieramy zdrowie"

Dopalacze. Gdzie szukać pomocy? Najważniejsze numery telefonów


Realizacja Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” (2015–2018)

 

 

To, co najważniejsze: edukacja, świadomość zagrożeń, już od najmłodszych lat.

Trwa Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”. Zaplanowana na lata 2015–2018, jest kontynuacją działań realizowanych w naszym województwie w latach 2013–2015, pod tym samym tytułem.

Podstawowym celem kampanii jest zapobieganie zażywaniu przez uczniów środków psychoaktywnych. Jej adresatami są uczniowie szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego, ich rodzice, opiekunowie, a także nauczyciele i pedagodzy pracujący z młodzieżą.

W ramach kampanii odbywają się szkolenia dla szkolnych koordynatorów dotyczące zagrożeń zdrowotnych związanych z zażywaniem „dopalaczy”. Następnie przeszkoleni nauczyciele prowadzą warsztaty profilaktyczne dla uczniów oraz spotkania edukacyjne dla rodziców i opiekunów.

W roku szkolnym 2015/2016 w kampanii „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” uczestniczyło 258 szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego, co stanowi blisko 60% wszystkich gimnazjów w województwie. W czterech szkoleniach wzięło udział 187 nauczycieli i pedagogów z terenu województwa. Działania edukacyjne z zakresu kampanii w roku szkolnym 2015/2016 objęły ponad 33 tys. uczniów oraz ponad 18 tys. rodziców i opiekunów.

Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” stała się skutecznym narzędziem walki z „dopalaczami”. W woj. łódzkim spada bowiem liczba zatruć tymi środkami wśród młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej. Pokazują to podejrzenia zatruć środkami zastępczymi w woj. łódzkim, ujęte w poszczególnych grupach wiekowych:

  • 2014 r.: 13-16 lat – 10%; 17-20 lat – 28%; 21-25 lat – 25%; powyżej 25 lat – 37%;
  • 2015 r.: 13-16 lat – 8%; 17-20 lat – 24%; 21-25 lat – 30%; powyżej 25 lat – 38%;
  • 2016 r.: 10-12 lat – 0,5%; 13-16 lat – 3,9%; 17-20 lat – 22,2%; 21-25lat – 28,5%; powyżej 25 lat – 44,9%.

Co dzieje się teraz? 85% szkół, które wzięło udział w kampanii „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” w roku szkolnym 2015/2016, kontynuuje ją w roku 2016/2017.

Do pobrania:

 Ulotka dla rodziców (921.49 KB),

 Ulotka dla uczniów (779.67 KB).


 Narkotyki/dopalacze/środki zastępcze. Gdzie szukać pomocy? (127.55 KB)



 

Dopalacze. Nie ryzykuj. Są zawsze pętlą. Na stronach internetowych reklamuje się je często niewinnie i fantazyjnie. Przykładowe nazwy: „Talizmany”, „Sole do kąpieli”, „Kokolino”, „Funky”, „Różany Ogród”. Środki te, produkowane przez człowieka (czyli syntetyczne) lub pozyskiwane z roślin, oferowane są w różnych postaciach: proszku, tabletek, kapsułek, suszu roślinnego. Zazwyczaj zawierają nieznane mieszaniny, których składnikami mogą być jedna lub więcej substancje psychoaktywne, ale też np. trutka na szczury czy zmielone szkło dla „wzmocnienia” efektu działania. Każdy, kto sięga po „dopalacze”, staje się królikiem doświadczalnym, z bardzo różnymi objawami zatrucia, np. agresją, drgawkami, rozdrażnieniem, stanami lękowymi, wahaniami nastroju, bełkotliwą mową, wymiotami, wysoką gorączką, otępieniem. „Dopalacze” mogą trwale uszkodzić serce, wątrobę, nerki czy mózg. Mogą też doprowadzić do śmierci.

Według danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego, liczba podejrzeń zatruć środkami zastępczymi w całej Polsce wzrosła ze 176 w 2011 r. do 7284 w 2015 r. W I półroczu 2016 r. odnotowano 2438 takich przypadków.

Rodzicu, bądź czujny. Młody człowieku, bądź rozsądny i nie próbuj:


„Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” (2015-2018)

 

 

24 listopada 2015 r. w auli WSSE w Łodzi przeprowadzono czwarte, ostatnie szkolenie dla koordynatorów szkolnych w ramach Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”, która będzie realizowana w szkołach gimnazjalnych woj. łódzkiego w latach 2015–2018.

Łącznie w czterech szkoleniach, które zrealizowano na przełomie października i listopada 2015 r., uczestniczyło 182 nauczycieli i pedagogów ze szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego oraz 10 przedstawicieli łódzkiej policji.

Uczestnicy szkoleń wysłuchali wykładu „Założenia i cele Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”, który zaprezentowała Pani Małgorzata Nowakowska-Drożdż, Kierownik Oddziału Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi.

Kluczowym elementem szkoleń były dwie sesje warsztatowe: „Dopalacze – jak działają i dlaczego mogą być niebezpieczne” oraz „Pierwszorzędowa profilaktyka wobec nowych uzależnień w szkole – oddziaływania wobec uczniów i rodziców”, które poprowadził Pan Jakub Rychter, psycholog, psychoterapeuta, certyfikowany specjalista terapii uzależnień.

Następne działania w ramach kampanii to prowadzenie przez szkolnych koordynatorów warsztatów edukacyjnych z młodzieżą i spotkań edukacyjnych z rodziacami/opiekunami.

Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”, realizowana w latach 2015–2018, jest kontynuacją kampanii przeprowadzonej w latach 2013–2015. Podczas poprzedniej kampanii wiedzę dotyczącą konsekwencji używania dopalaczy otrzymało ok. 52 tys. uczniów szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego oraz ok. 27 tys. rodziców/opiekunów gimnazjalistów.


 Ewaluacja Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” (2013-2015) (327.22 KB)


 

 

W czerwcu 2015 r. zakończyła się realizowana od 2013 r. Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”. Kampanię objął patronatem Wojewoda Łódzki. Jej adresatami byli uczniowie szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego, ich rodzice, opiekunowie, a także nauczyciele i pedagodzy pracujący z młodzieżą. Podstawowym celem kampanii było zapobieganie używaniu środków psychoaktywnych wśród uczniów.

W ramach kampanii odbywały się szkolenia, podczas których koordynatorzy szkolni (nauczyciele) uzyskiwali wiedzę potrzebną do realizacji zajęć warsztatowch z uczniami oraz spotkań edukacyjnych z rodzicami/opiekunami gimnazjalistów (zorganizowano 6 takich szkoleń i wzięło w nich udział 354 koordynatorów). Wiedzę dotyczącą konsekwencji używania środków zastępczych (dopalaczy) otrzymało ok. 52 tys. uczniów szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego. Edukacją objęto również ok. 27 tys. rodziców/opiekunów gimnazjalistów.

Kampania „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” okazała się skutecznym narzędziem walki z dopalaczami. W woj. łódzkim od dwóch lat spada bowiem liczba zatruć tymi środkami wśród gimnazjalistów. W 2014 r. podejrzenia zatruć środkami zastępczymi w woj. łódzkim, w poszczególnych grupach wiekowych, kształtowały się w następujący sposób: 13-16 lat – 10%; 17-20 lat – 28%; 21-25 lat – 25%; powyżej 25 lat – 37%.

Rozpoczęcie kolejnej edycji Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” planowane jest na październik 2015 r.


DOPALACZE

  • Ang. – smarts, legal highs, herbal highs, boosters.
  • Potoczna nazwa grupy substancji o rzekomym lub faktycznym działaniu psychoaktywnym.
  • Termin „dopalacze” może sugerować, że są to związki o działaniu psychostymulującym, które powodując przypływ energii, pozwalają intensywnie żyć, bawić się i „otwierając wrota pamięci”, uczyć się.
  • Pierwotnie termin „dopalacze” używano w stosunku do różnych substancji lub ich mieszanek o działaniu psychoaktywnym, które nie występowały w wykazie substancji kontrolowanych przepisami o przeciwdziałaniu narkomanii.

 

DOPALACZE NIE STANOWIĄ BEZPIECZNEJ ALTERNATYWY DLA INNYCH NARKOTYKÓW

  • Skład deklarowany na opakowaniu może się różnić od składu rzeczywistego.
  • W skład preparatu mogą wchodzić substancje niezadeklarowane przez producenta.
  • Mogą występować duże różnice w składzie i działaniu pomiędzy tak samo nazywającymi się produktami.
  • Skład jakościowy i ilościowy produktu sprzedawanego jako dopalacze jest zmienny, co zwiększa ryzyko przedawkowania i działań toksycznych.
  • Dopalacze są równie niebezpieczne jak inne narkotyki.
  • Uzależniają.
  • Są dużym zagrożeniem dla zdrowia i życia.

 

NIEBEZPIECZEŃSTWO

  • Zażywanie wyższych dawek w przekonaniu, że dopalacze działają słabiej od innych, tzw. tradycyjnych narkotyków.
  • Łączenie dopalaczy z innymi związkami psychoaktywnymi (alkoholem, marihuaną, innymi dopalaczami) oraz lekami.
  • Ryzyko indukcji zaburzeń psychicznych: napady szału, psychoza schizofreniczna, napady lęku, zaburzenia snu.
  • Ryzyko indukcji napadów drgawkowych.
  • Ryzyko silnych odpowiedzi ze strony układu krążenia.

 

OBJAWY ZATRUCIA DOPALACZAMI

  • zaburzenia świadomości
  • bóle głowy
  • drżenie rąk
  • zaburzenia orientacji
  • bełkotliwa mowa
  • omdlenia
  • kołatanie serca
  • wymioty
  • wysoka gorączka
  • skoki ciśnienia krwi i zaburzenia rytmu serca (puls nawet 150-190 uderzeń na minutę)
  • utrata przytomności
  • wahania nastroju (na zmianę depresja i euforia)

Objawy są bardzo różne i mogą wskazywać też na zatrucie narkotykami, lekami itp. Czasami jest to agresja połączona z drgawkami, grymasami twarzy, wiciem się po podłodze. W innym przypadku może to być zupełne otępienie i brak kontaktu z osobą.

Dopalacze mogą w sposób trwały uszkodzić serce, wątrobę, nerki czy mózg. Ponieważ są to substancje psychoaktywne o silnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, mogą powodować np. powstawanie stanów lękowych, depresyjnych, mogą też wyzwalać uśpione psychozy, schizofrenię u osób, u których być może nigdy nie doszłoby do rzutu takiej choroby, gdyby nie czynnik inicjujący w postaci dopalaczy. Może dochodzić również do uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, które ujawnią się dopiero po wielu latach, np. w postaci zaburzeń osobowości, nadmiernej agresji, zaburzeń pamięci, dużej impulsywności, chwiejności emocjonalnej.

Zatrucia dopalaczami są bardzo trudne w leczeniu, gdyż, w przeciwieństwie do tradycyjnych narkotyków, nie ma testów wykrywających ich obecność w organizmie.

 

DELEGALIZACJA DOPALACZY

Znowelizowana ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadziła :

  • definicję nowej substancji psychoaktywnej, którą określono jako substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym, o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, określoną w przepisach wydanych na podstawie art.44b ust.2 oraz

  • zmienioną definicję środka zastępczego jako produktu zawierającego co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, która może być użyta zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych.

Ponadto ustawa daje państwowemu inspektorowi sanitarnemu możliwość bezpośredniego stosowania przepisów art. 44c w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, tj.:

  • wstrzymania wytwarzania tego produktu lub wycofania go z obrotu na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy,

  • zabezpieczenia produktu oraz

  • zaprzestania prowadzenia działalności na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące.

W przypadku potwierdzenia badaniami, że wytwarzany lub wprowadzany do obrotu produkt spełnia definicję środka zastępczego, państwowy inspektor sanitarny nakłada na wytwarzającego lub wprowadzającego do obrotu karę pieniężną w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 złotych.

W wyniku nowelizacji przedmiotowej ustawy, która weszła w życie 1 lipca 2015 roku, dopisano do załącznika ww. ustawy 114 substancji psychotropowych i środków odurzających, które wcześniej określano jako środki zastępcze. 

Szczepienia ochronneOcena stanu sanitarnego woj. łódzkiego w 2016 r.DopalaczeObszarowa ocena jakości wody do spożycia woj. łódzkie 2016Ostrzeżenia publiczneBezpieczni na starcie