90-046 Łódź, ul. Wodna 40, tel.: +48 42 25 36 200, e-mail: wsselodz@pis.lodz.pl

Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi "Dopalaczom mówimy STOP - wybieramy zdrowie"

Dopalacze. Gdzie szukać pomocy? Najważniejsze numery telefonów


Wojewódzka Kampania Edukacyjna „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (rok szkolny 2018/2019)

Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpoczął w styczniu 2019 r. trzecią edycję Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”. Głównym celem kampanii jest zapobieganie używaniu środków psychoaktywnych oraz kształtowanie bezpiecznych zachowań zdrowotnych wśród młodzieży szkolnej woj. łódzkiego.

Trzecia edycja kierowana była do uczniów klas VII i VIII szkół podstawowych naszego województwa oraz ich rodziców i opiekunów.

Podobnie jak w poprzednich latach, realizację kampanii poprzedziły warsztaty dla szkolnych koordynatorów. Łącznie w pięciu szkoleniach przeprowadzonych w Łodzi na przełomie lutego i marca 2019 r. uczestniczyło 245 nauczycieli i pedagogów z 224 szkół, którzy uzyskali wiedzę potrzebną do realizacji zajęć warsztatowych z uczniami oraz spotkań edukacyjnych z rodzicami uczniów.

Zajęcia edukacyjne prowadzone były w oparciu o scenariusze opracowane przez specjalistę terapii uzależnień. Warsztaty miały za zadanie dostarczyć młodzieży rzetelnej wiedzy na temat konsekwencji używania nowych substancji psychoaktywnych należących do grupy tzw. dopalaczy, pobudzić do autorefleksji w obszarze indywidualnych decyzji dotyczących używania tego typu substancji oraz pomóc rozwinąć umiejętności przyjmowania postawy asertywnej w sytuacji kontaktu z substancjami psychoaktywnymi. Natomiast spotkania edukacyjne pozwoliły przekazać rodzicom i opiekunom podstawowe informacje na temat właściwego modelu reakcji w przypadku zażywania przez młodzież substancji psychoaktywnych oraz zasad kształtowania umiejętności rozmawiania z dziećmi na temat tych substancji. 

Realizowana od 2013 r. Wojewódzka Kampania Edukacyjna „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” stała się skutecznym narzędziem walki z „dopalaczami”. W woj. łódzkim spadła bowiem liczba zatruć tymi środkami wśród młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej. Pokazują to podejrzenia zatruć środkami zastępczymi w woj. łódzkim, ujęte w poszczególnych grupach wiekowych:

  • 2014 r.: 10-12 lat – 0%; 13-16 lat – 10%; 17-20 lat – 28%; 21-25 lat – 25%; powyżej 25 lat – 37%;
  • 2015 r.: 10-12 lat – 0%; 13-16 lat – 8%; 17-20 lat – 24%; 21-25 lat – 30%; powyżej 25 lat – 38%;
  • 2016 r.: 10-12 lat – 0,5%; 13-16 lat – 3,9%; 17-20 lat – 22,2%; 21-25lat – 28,5%; powyżej 25 lat – 44,9%;
  • 2017 r.: 10-12 lat – 0%; 13-16 lat – 3,1%; 17-20 lat – 18,3%; 21-25lat – 32,5%; powyżej 25 lat – 46,1%;
  • 2018 r.: 10-12 lat – 0 %; 13-16 lat – 1,9 %; 17-20 lat – 17,6 %; 21-25 lat – 26 %; powyżej 25 lat – 54,5 %. 

Zobacz:

 Wojewódzka Kampania Edukacyjna „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” w roku szkolnym 2018/2019 (harmonogram działań) (362.65 KB)

Podsumowanie:

W roku szkolnym 2018/2019 kampania zrealizowana została w 304 szkołach podstawowych. W zajęciach edukacyjnych wzięło udział 21 077 uczniów (14 908 uczniów klas VII–VIII szkół podstawowych oraz 6 169 uczniów klas gimnazjalnych i innych grup wiekowych). W działaniach edukacyjnych prowadzonych przez szkoły uczestniczyło 10 626 rodziców i opiekunów uczniów. 


Działania Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dot. środków zastępczych w zakładach pracy

Z inicjatywy Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego działania informacyjne i edukacyjne prowadzone przez Państwową Inspekcję Sanitarną w zakresie środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych (NPS) zostały rozszerzone na grupę zawodową pracowników zatrudnionych w zakładach pracy. Działania wynikają z faktu, że w naszym województwie odnotowywana jest wysoka liczba podejrzeń zatruć, jak i zgonów, w grupie wiekowej ponad 25 lat.

Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zalecił prowadzenie w trakcie czynności kontrolnych w zakładach pracy następujących działań:

  • informowanie podczas kontroli pracowników o zagrożeniach zdrowia spowodowanych środkami zastępczymi lub NPS;
  • zalecanie pracodawcom rozszerzenia tematyki szkoleń wstępnych i okresowych o zagadnienia dot. środków zastępczych lub NPS (materiał szkoleniowy w załączniku);
  • wskazywanie na wykorzystanie w celu podniesienia wiedzy w przedmiotowym zakresie różnorodnych dostępnych w zakładach pracy środków przekazu (internet, intranet, gabloty informacyjne w halach produkcyjnych i biurach);
  • zamieszczanie opracowanych przez ŁPWIS materiałów w biuletynach wydawanych w zakładach pracy;
  • zamieszczanie na ekranach LCD haseł tematycznych dotyczących zagrożeń ze strony środków zastępczych;
  • ewentualnie wprowadzanie innych form edukacyjnych.

Dotychczas prowadzone przez Państwową Inspekcję Sanitarną działania edukacyjne, informacyjne i promocyjne skierowane do młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej, rodziców, wychowawców i pedagogów przyczyniły się do zmniejszenia liczby podejrzeń zatruć w tych grupach wiekowych.

Zobacz:


Raporty Głównego Inspektora Sanitarnego:



Narkotyki. Nie ryzykuj. Są zawsze pętlą.

Ogólnopolskie badanie „Młodzież 2016” zrealizowane przez CBOS pokazuje, że w porównaniu do 2003 r. odsetek uczniów szkół ponadgimnazjalnych, którzy odpowiedzieli twierdząco na pytanie „Czy w ciągu ostatniego roku używałeś(aś) narkotyków, środków odurzających?”, spadł z 24% do 17%. Niestety dzisiejszy rynek narkotykowy to również nowe substancje psychoaktywne, czyli tzw. dopalacze. Według raportu Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (Poland Drug Report 2018), wśród polskich nastolatków w wieku od 15 do 16 lat aż 10% choć raz próbowało „dopalaczy”. 

Na stronach internetowych reklamuje się je często niewinnie i fantazyjnie. Przykładowe nazwy: „Talizmany”, „Sole do kąpieli”, „Kokolino”, „Funky”, „Różany Ogród”. Środki te, produkowane przez człowieka (czyli syntetyczne) lub pozyskiwane z roślin, oferowane są w różnych postaciach: proszku, tabletek, kapsułek, suszu roślinnego. Zazwyczaj zawierają nieznane mieszaniny, których składnikami mogą być jedna lub więcej substancje psychoaktywne, ale też np. trutka na szczury czy zmielone szkło dla „wzmocnienia” efektu działania. Każdy, kto sięga po „dopalacze”, staje się królikiem doświadczalnym, z bardzo różnymi objawami zatrucia, np. agresją, drgawkami, rozdrażnieniem, stanami lękowymi, wahaniami nastroju, bełkotliwą mową, wymiotami, wysoką gorączką, otępieniem. „Dopalacze” mogą trwale uszkodzić serce, wątrobę, nerki czy mózg. Mogą też doprowadzić do śmierci.

Według danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego, liczba podejrzeń zatruć nowymi substancjami psychoaktywnymi / środkami zastępczymi w całej Polsce w 2017 r. wyniosła 4324, natomiast w 2018 r. – 4260. W 2018 r. w całym kraju „dopalacze” przyczyniły się do zgonu 162 osób.

Zobacz:


 

Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” 

 

 

To, co najważniejsze: edukacja, świadomość zagrożeń, już od najmłodszych lat.

Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” (2015–2018) kontynuowała działania realizowane w woj. łódzkim w latach 2013–2015, pod tym samym tytułem. Podstawowym celem kampanii było zapobieganie zażywaniu przez uczniów środków psychoaktywnych oraz promowanie zdrowego stylu życia. Jej adresatami byli uczniowie szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego, ich rodzice, opiekunowie, a także nauczyciele i pedagodzy pracujący z młodzieżą.

W ramach kampanii odbywały się szkolenia dla szkolnych koordynatorów dotyczące zagrożeń zdrowotnych związanych z zażywaniem „dopalaczy”. Następnie przeszkoleni nauczyciele prowadzili warsztaty profilaktyczne dla uczniów oraz spotkania edukacyjne dla rodziców i opiekunów. W ciągu 3 ostatnich lat kampania objęła:

  • w roku szkolnym 2015/2016 – 258 gimnazjów, 32 510 uczniów i 18 458 rodziców/opiekunów;
  • w roku szkolnym 2016/2017 – 235 gimnazjów, 28 830 uczniów i 13 294 rodziców/opiekunów;
  • w roku szkolnym 2017/2018 – 240 szkół, 21 262 uczniów i 11 625 rodziców/opiekunów.

 Podsumowanie Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” (2015–2018) (265.88 KB)

 Ulotka dla rodziców (921.49 KB)

 Ulotka dla uczniów (779.67 KB)

 Narkotyki/dopalacze/środki zastępcze. Gdzie szukać pomocy? (127.55 KB)


 

„Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” (2015-2018)

 

 

24 listopada 2015 r. w auli WSSE w Łodzi przeprowadzono czwarte, ostatnie szkolenie dla koordynatorów szkolnych w ramach Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”, która będzie realizowana w szkołach gimnazjalnych woj. łódzkiego w latach 2015–2018.

Łącznie w czterech szkoleniach, które zrealizowano na przełomie października i listopada 2015 r., uczestniczyło 182 nauczycieli i pedagogów ze szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego oraz 10 przedstawicieli łódzkiej policji.

Uczestnicy szkoleń wysłuchali wykładu „Założenia i cele Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”, który zaprezentowała Pani Małgorzata Nowakowska-Drożdż, Kierownik Oddziału Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi.

Kluczowym elementem szkoleń były dwie sesje warsztatowe: „Dopalacze – jak działają i dlaczego mogą być niebezpieczne” oraz „Pierwszorzędowa profilaktyka wobec nowych uzależnień w szkole – oddziaływania wobec uczniów i rodziców”, które poprowadził Pan Jakub Rychter, psycholog, psychoterapeuta, certyfikowany specjalista terapii uzależnień.

Następne działania w ramach kampanii to prowadzenie przez szkolnych koordynatorów warsztatów edukacyjnych z młodzieżą i spotkań edukacyjnych z rodziacami/opiekunami.

Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”, realizowana w latach 2015–2018, jest kontynuacją kampanii przeprowadzonej w latach 2013–2015. Podczas poprzedniej kampanii wiedzę dotyczącą konsekwencji używania dopalaczy otrzymało ok. 52 tys. uczniów szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego oraz ok. 27 tys. rodziców/opiekunów gimnazjalistów.


 Ewaluacja Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” (2013-2015) (327.22 KB)


 

 

W czerwcu 2015 r. zakończyła się realizowana od 2013 r. Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”. Kampanię objął patronatem Wojewoda Łódzki. Jej adresatami byli uczniowie szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego, ich rodzice, opiekunowie, a także nauczyciele i pedagodzy pracujący z młodzieżą. Podstawowym celem kampanii było zapobieganie używaniu środków psychoaktywnych wśród uczniów.

W ramach kampanii odbywały się szkolenia, podczas których koordynatorzy szkolni (nauczyciele) uzyskiwali wiedzę potrzebną do realizacji zajęć warsztatowch z uczniami oraz spotkań edukacyjnych z rodzicami/opiekunami gimnazjalistów (zorganizowano 6 takich szkoleń i wzięło w nich udział 354 koordynatorów). Wiedzę dotyczącą konsekwencji używania środków zastępczych (dopalaczy) otrzymało ok. 52 tys. uczniów szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego. Edukacją objęto również ok. 27 tys. rodziców/opiekunów gimnazjalistów.

Kampania „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” okazała się skutecznym narzędziem walki z dopalaczami. W woj. łódzkim od dwóch lat spada bowiem liczba zatruć tymi środkami wśród gimnazjalistów. W 2014 r. podejrzenia zatruć środkami zastępczymi w woj. łódzkim, w poszczególnych grupach wiekowych, kształtowały się w następujący sposób: 13-16 lat – 10%; 17-20 lat – 28%; 21-25 lat – 25%; powyżej 25 lat – 37%.

Rozpoczęcie kolejnej edycji Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” planowane jest na październik 2015 r.


DOPALACZE

  • Ang. – smarts, legal highs, herbal highs, boosters.
  • Potoczna nazwa grupy substancji o rzekomym lub faktycznym działaniu psychoaktywnym.
  • Termin „dopalacze” może sugerować, że są to związki o działaniu psychostymulującym, które powodując przypływ energii, pozwalają intensywnie żyć, bawić się i „otwierając wrota pamięci”, uczyć się.
  • Pierwotnie termin „dopalacze” używano w stosunku do różnych substancji lub ich mieszanek o działaniu psychoaktywnym, które nie występowały w wykazie substancji kontrolowanych przepisami o przeciwdziałaniu narkomanii.

 

DOPALACZE NIE STANOWIĄ BEZPIECZNEJ ALTERNATYWY DLA INNYCH NARKOTYKÓW

  • Skład deklarowany na opakowaniu może się różnić od składu rzeczywistego.
  • W skład preparatu mogą wchodzić substancje niezadeklarowane przez producenta.
  • Mogą występować duże różnice w składzie i działaniu pomiędzy tak samo nazywającymi się produktami.
  • Skład jakościowy i ilościowy produktu sprzedawanego jako dopalacze jest zmienny, co zwiększa ryzyko przedawkowania i działań toksycznych.
  • Dopalacze są równie niebezpieczne jak inne narkotyki.
  • Uzależniają.
  • Są dużym zagrożeniem dla zdrowia i życia.

 

NIEBEZPIECZEŃSTWO

  • Zażywanie wyższych dawek w przekonaniu, że dopalacze działają słabiej od innych, tzw. tradycyjnych narkotyków.
  • Łączenie dopalaczy z innymi związkami psychoaktywnymi (alkoholem, marihuaną, innymi dopalaczami) oraz lekami.
  • Ryzyko indukcji zaburzeń psychicznych: napady szału, psychoza schizofreniczna, napady lęku, zaburzenia snu.
  • Ryzyko indukcji napadów drgawkowych.
  • Ryzyko silnych odpowiedzi ze strony układu krążenia.

 

OBJAWY ZATRUCIA DOPALACZAMI

  • zaburzenia świadomości
  • bóle głowy
  • drżenie rąk
  • zaburzenia orientacji
  • bełkotliwa mowa
  • omdlenia
  • kołatanie serca
  • wymioty
  • wysoka gorączka
  • skoki ciśnienia krwi i zaburzenia rytmu serca (puls nawet 150-190 uderzeń na minutę)
  • utrata przytomności
  • wahania nastroju (na zmianę depresja i euforia)

Objawy są bardzo różne i mogą wskazywać też na zatrucie narkotykami, lekami itp. Czasami jest to agresja połączona z drgawkami, grymasami twarzy, wiciem się po podłodze. W innym przypadku może to być zupełne otępienie i brak kontaktu z osobą.

Dopalacze mogą w sposób trwały uszkodzić serce, wątrobę, nerki czy mózg. Ponieważ są to substancje psychoaktywne o silnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, mogą powodować np. powstawanie stanów lękowych, depresyjnych, mogą też wyzwalać uśpione psychozy, schizofrenię u osób, u których być może nigdy nie doszłoby do rzutu takiej choroby, gdyby nie czynnik inicjujący w postaci dopalaczy. Może dochodzić również do uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, które ujawnią się dopiero po wielu latach, np. w postaci zaburzeń osobowości, nadmiernej agresji, zaburzeń pamięci, dużej impulsywności, chwiejności emocjonalnej.

Zatrucia dopalaczami są bardzo trudne w leczeniu, gdyż, w przeciwieństwie do tradycyjnych narkotyków, nie ma testów wykrywających ich obecność w organizmie.

 

PRZEPISY PRAWNE 

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1490), która weszła w życie z dniem 21 sierpnia 2018 r., wprowadziła :

  • zmienioną definicję nowej substancji psychoaktywnej, którą określono jako „każdą substancję lub grupy substancji pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w formie czystej lub w formie preparatu działającą na ośrodkowy układ nerwowy, inną niż substancja psychotropowa i środek odurzający, stwarzającą zgodnie z rekomendacją Zespołu do spraw oceny ryzyka zagrożeń dla zdrowia lub życia ludzi związanych z używaniem nowych substancji psychoaktywnych, o której mowa w art. 18b ust. 1 pkt 3, zagrożenia dla zdrowia lub zagrożenia społeczne porównywalne do zagrożeń stwarzanych przez substancję psychotropową lub środek odurzający, lub które naśladują działanie tych substancji, określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 44f pkt 3”;
  • zmienioną definicję środka zastępczego, który określono jako „produkt zawierający substancję o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty w takich samych celach jak środek odurzający, substancja psychotropowa lub nowa substancja psychoaktywna, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów”;
  • umieszczenie w załącznikach do rozporządzenia Ministra Zdrowia wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających i nowych substancji psychoaktywnych;
  • penalizację kary za wprowadzenie do obrotu albo uczestniczenie w obrocie przy użyciu znacznej ilości nowych substancji psychoaktywnych, które tak jak w przypadku substancji psychotropowych i środków odurzających, podlegają karze grzywny i pozbawienia wolności od lat 2 do 12, zaś udzielanie tych substancji małoletniemu lub nakłanianie go do ich użycia bądź udzielanie ich w znacznych ilościach innej osobie podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8;
  • obowiązek zgłaszania państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu przez podmioty wykonujące działalność leczniczą oraz podmioty przeprowadzające badania pośmiertne wystąpienie zatrucia środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną albo podejrzenie wystąpienia takiego zatrucia albo zgonu, którego przyczyną mogło być albo było zatrucie środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, nie później jednak niż w terminie 48 godzin od chwili wystąpienia powyższych okoliczności;
  • utworzenie rejestru zatruć środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi prowadzonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w celu ograniczenia zagrożeń, jakie powodują środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, w tym podejmowania działań w zakresie wczesnego ostrzegania;
  • obowiązek poddania się leczeniu lub rehabilitacji w przypadku skazania osoby uzależnionej na karę pozbawienia wolności za przestępstwo pozostające w związku z używaniem środka odurzającego, substancji psychotropowej lub nowej substancji psychoaktywnej.
facebooklogo stuleciaBezpieczne wakacjeKąpieliskanosicielstwoOstrzeżenia publiczneodraSzczepienia ochronneSzczepienia.infoDopalaczeOcena stanu sanitarnego woj. łódzkiego w 2018 r.ocena wodyBądź z nami, bądź bezpiecznyniepodlegla