90-046 Łódź, ul. Wodna 40, tel.: +48 42 25 36 200, e-mail: wsselodz@pis.lodz.pl

Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi "Dopalaczom mówimy STOP - wybieramy zdrowie"

Dopalacze. Gdzie szukać pomocy? Najważniejsze numery telefonów


Realizacja Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”

 

 

Trwa Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”. Zaplanowana na lata 2015–2018, jest kontynuacją działań realizowanych w naszym województwie w latach 2013–2015, pod tym samym tytułem.

Podstawowym celem kampanii jest zapobieganie zażywaniu przez uczniów środków psychoaktywnych. Jej adresatami są uczniowie szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego, ich rodzice, opiekunowie, a także nauczyciele i pedagodzy pracujący z młodzieżą.

W ramach kampanii odbywają się szkolenia dla szkolnych koordynatorów dotyczące zagrożeń zdrowotnych związanych z zażywaniem „dopalaczy”. Następnie przeszkoleni nauczyciele prowadzą warsztaty profilaktyczne dla uczniów oraz spotkania edukacyjne dla rodziców i opiekunów.

W roku szkolnym 2015/2016 w kampanii „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” uczestniczyło 258 szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego, co stanowi blisko 60% wszystkich gimnazjów w województwie. W czterech szkoleniach wzięło udział 187 nauczycieli i pedagogów z terenu województwa. Działania edukacyjne z zakresu kampanii w roku szkolnym 2015/2016 objęły ponad 33 tys. uczniów oraz ponad 18 tys. rodziców i opiekunów.

Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” stała się skutecznym narzędziem walki z „dopalaczami”. W woj. łódzkim spada bowiem liczba zatruć tymi środkami wśród gimnazjalistów. Pokazują to podejrzenia zatruć środkami zastępczymi w woj. łódzkim, ujęte w poszczególnych grupach wiekowych:

  • 2014 r.: 13-16 lat – 10%; 17-20 lat – 28%; 21-25 lat – 25%; powyżej 25 lat – 37%;
  • 2015 r.: 13-16 lat – 8%; 17-20 lat – 24%; 21-25 lat – 30%; powyżej 25 lat – 38%.

Prawie 85% szkół biorących udział w kampanii „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” w roku szkolnym 2015/2016, zadeklarowało chęć kontynuacji działań z zakresu kampanii w następnym roku szkolnym.

Do pobrania:

 Ulotka dla rodziców (921.49 KB),

 Ulotka dla uczniów (779.67 KB).


 Narkotyki/dopalacze/środki zastępcze. Gdzie szukać pomocy? (127.55 KB)


 

 

„Talizmany”, „sole do kąpieli”, „pochłaniacze wilgoci” i inne nazwy – w taki właśnie sposób reklamowane są na stronach internetowych „dopalacze”. Te substancje psychoaktywne, produkowane przez człowieka (czyli syntetyczne) lub pozyskiwane z roślin, mogą być śmiertelnie groźne. Każdy, kto po nie sięga, staje się królikiem doświadczalnym, bo objawy zatrucia są bardzo różne, np. agresja połączona z drgawkami, rozdrażnienie, stany lękowe, wahania nastroju, bełkotliwa mowa, wymioty, wysoka gorączka, otępienie. „Dopalacze” mogą trwale uszkodzić serce, wątrobę, nerki czy mózg. Mogą też doprowadzić do śmierci.

W okresie letnim odnotowuje się wzrost liczby podejrzeń zatruć tymi środkami (przykładowo, w 2015 r. zarejestrowano w całej Polsce 7,2 tys. przypadków podejrzeń zatruć, a w samym tylko lipcu – 1,5 tys.). Wakacje to dla młodzieży czas wolności, poszukiwań, wpadania w pułapki ryzykownych zachowań. Rodzicu, bądź czujny. Młody człowieku, bądź rozsądny i nie próbuj:

 Nowe narkotyki – ulotka dla rodziców (1781.04 KB);

 Dopalacze to śmierć – ulotka dla młodzieży (1788.21 KB).


„Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” (2015-2018)

 

 

24 listopada 2015 r. w auli WSSE w Łodzi przeprowadzono czwarte, ostatnie szkolenie dla koordynatorów szkolnych w ramach Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”, która będzie realizowana w szkołach gimnazjalnych woj. łódzkiego w latach 2015–2018.

Łącznie w czterech szkoleniach, które zrealizowano na przełomie października i listopada 2015 r., uczestniczyło 182 nauczycieli i pedagogów ze szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego oraz 10 przedstawicieli łódzkiej policji.

Uczestnicy szkoleń wysłuchali wykładu „Założenia i cele Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”, który zaprezentowała Pani Małgorzata Nowakowska-Drożdż, Kierownik Oddziału Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi.

Kluczowym elementem szkoleń były dwie sesje warsztatowe: „Dopalacze – jak działają i dlaczego mogą być niebezpieczne” oraz „Pierwszorzędowa profilaktyka wobec nowych uzależnień w szkole – oddziaływania wobec uczniów i rodziców”, które poprowadził Pan Jakub Rychter, psycholog, psychoterapeuta, certyfikowany specjalista terapii uzależnień.

Następne działania w ramach kampanii to prowadzenie przez szkolnych koordynatorów warsztatów edukacyjnych z młodzieżą i spotkań edukacyjnych z rodziacami/opiekunami.

Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”, realizowana w latach 2015–2018, jest kontynuacją kampanii przeprowadzonej w latach 2013–2015. Podczas poprzedniej kampanii wiedzę dotyczącą konsekwencji używania dopalaczy otrzymało ok. 52 tys. uczniów szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego oraz ok. 27 tys. rodziców/opiekunów gimnazjalistów.


 Ewaluacja Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” (2013-2015) (327.22 KB)


 

 

W czerwcu 2015 r. zakończyła się realizowana od 2013 r. Wojewódzka Kampania Edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”. Kampanię objął patronatem Wojewoda Łódzki. Jej adresatami byli uczniowie szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego, ich rodzice, opiekunowie, a także nauczyciele i pedagodzy pracujący z młodzieżą. Podstawowym celem kampanii było zapobieganie używaniu środków psychoaktywnych wśród uczniów.

W ramach kampanii odbywały się szkolenia, podczas których koordynatorzy szkolni (nauczyciele) uzyskiwali wiedzę potrzebną do realizacji zajęć warsztatowch z uczniami oraz spotkań edukacyjnych z rodzicami/opiekunami gimnazjalistów (zorganizowano 6 takich szkoleń i wzięło w nich udział 354 koordynatorów). Wiedzę dotyczącą konsekwencji używania środków zastępczych (dopalaczy) otrzymało ok. 52 tys. uczniów szkół gimnazjalnych woj. łódzkiego. Edukacją objęto również ok. 27 tys. rodziców/opiekunów gimnazjalistów.

Kampania „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” okazała się skutecznym narzędziem walki z dopalaczami. W woj. łódzkim od dwóch lat spada bowiem liczba zatruć tymi środkami wśród gimnazjalistów. W 2014 r. podejrzenia zatruć środkami zastępczymi w woj. łódzkim, w poszczególnych grupach wiekowych, kształtowały się w następujący sposób: 13-16 lat – 10%; 17-20 lat – 28%; 21-25 lat – 25%; powyżej 25 lat – 37%.

Rozpoczęcie kolejnej edycji Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie” planowane jest na październik 2015 r.


"Dopalacze” to potoczna nazwa grupy substancji o rzekomym lub faktycznym działaniu psychoaktywnym. Występują pod wieloma postaciami, a ich skład często nie jest podawany na opakowaniach. Stanowią duże zagrożenie dla zdrowia i życia.

Objawy zatrucia dopalaczami są bardzo różne (np. agresja połączona z drgawkami, bełkotliwa mowa, wymioty, wysoka gorączka, wahania nastroju, otępienie, brak kontaktu z osobą). Substancje te mogą w sposób trwały uszkodzić serce, wątrobę, nerki czy mózg.

Państwowa Inspekcja Sanitarna na bieżąco realizuje zadania mające na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu do obrotu lub wytwarzaniu środków zastępczych. W 2013 r. w woj. łódzkim przeprowadzono łącznie 115 kontroli w sklepach oferujących do sprzedaży środki zastępcze. W trakcie tych kontroli pobrano 137 próbek produktów w celu identyfikacji zawartych w nich substancji. Wykonane badania laboratoryjne potwierdziły obecność substancji psychoaktywnych. Zabezpieczono łącznie 4851 opakowań wyrobów w miejscu kontroli lub je odebrano.

Ponadto realizowana jest kampania edukacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi „Dopalaczom mówimy STOP – wybieramy zdrowie”, objęta patronatem Wojewody Łódzkiego, która trwać będzie do 2015 r. Jej adresatami są uczniowie szkół gimnazjalnych województwa łódzkiego, ich rodzice i opiekunowie, a także nauczyciele i pedagodzy pracujący z młodzieżą. W ramach kampanii podejmowane są działania, których celem jest przekazywanie wiedzy o zagrożeniach związanych z zażywaniem dopalaczy przez młodzież w wieku szkolnym (organizowanie szkoleń dla szkolnych koordynatorów prowadzących zajęcia warsztatowe z uczniami oraz spotkania edukacyjne z rodzicami gimnazjalistów; kolportaż materiałów informacyjnych, takich jak plakaty, ulotki dla uczniów, ulotki dla rodziców i płyty DVD z filmami edukacyjnymi). Łącznie w województwie łódzkim w 2014 r. do realizacji kampanii przystąpiło 269 szkół gimnazjalnych. Do 2015 r. planowane jest objęcie jej zasięgiem wszystkich szkół gimnazjalnych z obszaru województwa łódzkiego.

Problem zażywania dopalaczy dotyka głównie ludzi młodych, ale przeciwdziałanie temu zagrożeniu jest wyzwaniem dla nas wszystkich.


DOPALACZE

- Ang. – smarts, legal highs, herbal highs, boosters
- Potoczna nazwa grupy substancji o rzekomym lub faktycznym działaniu psychoaktywnym.
- Termin dopalacze może sugerować, że są to związki o działaniu psychostymulującym, które powodując przypływ energii, pozwalają intensywnie żyć, bawić się i „otwierając wrota pamięci” uczyć się.
- Pierwotnie termin dopalacze używano w stosunku do różnych substancji lub ich mieszanek o działaniu psychoaktywnym, które nie występowały w wykazie substancji kontrolowanych przepisami o przeciwdziałaniu narkomanii.

DOPALACZE NIE STANOWIĄ BEZPIECZNEJ ALTERNATYWY DLA NARKOTYKÓW
- Skład deklarowany na opakowaniu może się różnić od składu rzeczywistego,
- W skład preparatu mogą wchodzić substancje niezadeklarowane przez producenta,
- Mogą występować duże różnice w składzie i działaniu pomiędzy tak samo nazywającymi się produktami,
- Skład jakościowy i ilościowy produktu sprzedawanego jako „dopalacze” jest zmienny, co zwiększa ryzyko przedawkowania i działań toksycznych.
- Dopalacze są równie niebezpieczne jak narkotyki.
- Uzależniają.
- Stanowią zagrożeniem dla zdrowia i życia.

Niebezpieczeństwo związane z zażywaniem dopalaczy
- Zażywanie wyższych dawek w przekonaniu, że „dopalacze” działają słabiej od narkotyków.
- Łączenie „dopalaczy” z innymi związkami psychoaktywnymi (alkoholem, marihuaną, innymi dopalaczami) oraz lekami
- Ryzyko indukcji zaburzeń psychicznych: napady szału, psychoza schizofreniczna, napady lęku, zaburzenia snu.
- Ryzyko indukcji napadów drgawkowych.
- Ryzyko silnych odpowiedzi ze strony układu krążenia.

OBJAWY ZATRUCIA DOPALACZAMI
- zaburzenia świadomości
- bóle głowy
- drżenie rąk
- zaburzenia orientacji
- bełkotliwa mowa
- omdlenia
- kołatanie serca
- wymioty
- wysoka gorączka
- skoki ciśnienia krwi i zaburzenia rytmu serca (puls nawet 150-190 uderzeń na minutę)
- utrata przytomności
- wahania nastroju (na zmianę depresja i euforia)

Objawy są bardzo różne i mogą wskazywać też na zatrucie narkotykami, lekami itp. Czasami jest to agresja połączona z drgawkami, grymasami twarzy, wiciem się po podłodze. W innym przypadku może to być zupełne otępienie i brak kontaktu z osobą.

Chociaż badania nad dopalaczami wciąż trwają, już wiadomo, że mogą one w sposób trwały uszkodzić serce, wątrobę, nerki czy mózg.
BPonieważ są to substancje psychoaktywne, o silnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, mogą powodować np. powstawanie stanów lękowych, depresyjnych, mogą też wyzwalać uśpione psychozy, schizofrenię u osób, u których być może nigdy nie doszłoby do rzutu takiej choroby, gdyby nie czynnik inicjujący w postaci dopalaczy. Może dochodzić również do uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, które ujawnią się dopiero po wielu latach, np. w postaci zaburzeń osobowości, nadmiernej agresji, zaburzeń pamięci, dużej impulsywności, chwiejności emocjonalnej.

Zatrucia dopalaczami są bardzo trudne w leczeniu, gdyż - w przeciwieństwie do tradycyjnych narkotyków - nie ma testów wykrywających ich obecność w organizmie.

DELEGALIZACJA DOPALACZY

Znowelizowana ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadziła :

  • definicję nowej substancji psychoaktywnej, którą określono jako substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym, o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, określoną w przepisach wydanych na podstawie art.44b ust.2 oraz

  • zmienioną definicję środka zastępczego jako produktu zawierającego co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, która może być użyta zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych.

Ponadto ustawa daje państwowemu inspektorowi sanitarnemu możliwość bezpośredniego stosowania przepisów art. 44c w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, tj.:

  • wstrzymania wytwarzania tego produktu lub wycofania go z obrotu na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy,

  • zabezpieczenia produktu oraz

  • zaprzestania prowadzenia działalności na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące.

W przypadku potwierdzenia badaniami, że wytwarzany lub wprowadzany do obrotu produkt spełnia definicję środka zastępczego, państwowy inspektor sanitarny nakłada na wytwarzającego lub wprowadzającego do obrotu karę pieniężną w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 złotych.

W wyniku nowelizacji przedmiotowej ustawy, która weszła w życie 1 lipca 2015 roku, dopisano do załącznika ww. ustawy 114 substancji psychotropowych i środków odurzających, które wcześniej określano jako środki zastępcze. 

Bezpieczne wakacjeKąpieliskaSzczepienia ochronneDopalaczeOstrzeżenia publiczneProfilaktyczny program w zakresie przeciwdziałania uzależnieniuHigiena rąkOcena stanu sanitarnego woj. łódzkiego w 2015 r.Bezpieczni na starcieObszarowa ocena jakości wody przeznaczonej do spożycia 2015