90-046 Łódź, ul. Wodna 40, tel.: +48 42 25 36 200, e-mail: wsselodz@pis.lodz.pl

Higiena rąk

Myj ręce

 

 

Mycie rąk to najprostsza i jedna z najbardziej skutecznych metod zapobiegania zatruciom pokarmowym, grypie, chorobom pasożytniczym i skórnym. Niestety często jest bagatelizowana. 

Jak podaje UNICEF, każdego roku choroby takie jak biegunka i infekcje dróg oddechowych przyczyniają się do śmierci ponad 3,5 mln dzieci na świecie (poniżej 5 roku życia). Staranne mycie rąk mydłem i wodą, zwłaszcza przed posiłkiem oraz po skorzystaniu z toalety, może spowodować ograniczenie liczby przypadków biegunki prawie o połowę, a infekcji dróg oddechowych o 25%. 

Specjaliści radzą, by myć ręce w następujących sytuacjach: 

  • po powrocie do domu z pracy, ze sklepu, po podróży środkami komunikacji miejskiej,
  • przed przystąpieniem do posiłku, przed jego przygotowywaniem, 
  • po skorzystaniu z toalety, 
  • po kontakcie ze zwierzętami i przedmiotami należącymi do nich (kuweta, zabawki, smycz itp.), 
  • po kichaniu, kasłaniu, czyszczeniu nosa, 
  • po wykonaniu opatrunku na skaleczeniu, ranie, zmianach skórnych,
  • po czynnościach porządkowych, wyniesieniu śmieci, 
  • po trzymaniu pieniędzy, 
  • po kontakcie z osobą chorą w domu lub w szpitalu. 

Istotne jest to, by myć ręce dokładnie, używając ciepłej wody i mydła. Zachęcamy do zapoznania się z  Instrukcją mycia rąk mydłem i wodą (239.99 KB) opracowaną przez WHO. 


 

WZW A – choroba brudnych rąk 

 

 

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A), wywoływane przez wirus HAV, potocznie nazywane jest „żółtaczką pokarmową”. Okres wylęgania choroby wynosi przeciętnie 30 dni. WZW A zaczyna się nagle, a jego przebieg zależy od wieku chorego (łagodniej przebiega u dzieci). U osób dorosłych częstym objawem zakażenia HAV jest żółtaczka, której towarzyszą m.in. gorączka, brak apetytu, nudności czy wymioty. Żółtaczka utrzymuje się od 1 do kilku tygodni. U dzieci ponad 90% przypadków zakażenia tym wirusem przebiega bezobjawowo, bez żółtaczki. 

W woj. łódzkim w 2016 r. odnotowano 2 przypadki WZW A (w 2015 r. – 8 przypadków). W ostatnim czasie obserwujemy w całej Polsce gwałtowny wzrost zachorowań. Od 1 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r. zarejestrowano w woj. łódzkim 143 zachorowania na wirusowe zapalenie wątroby typu A.

Co może doprowadzić do zachorowania? Głównie spożycie zakażonej żywności i wody oraz bezpośredni kontakt z osobą zakażoną. Podstawowe metody zapobiegania to: 

  • mycie rąk po skorzystaniu z toalety; 
  • mycie żywności przed spożyciem; 
  • mycie rąk przed przygotowywaniem posiłków i przed jedzeniem; 
  • szczepienie osób wyjeżdżających do krajów o wysokim stopniu zachorowalności na WZW A; 
  • szczepienie osób zatrudnionych przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości oraz przy konserwacji urządzeń służących temu celowi; 
  • szczepienie dzieci w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzieży. 

Wirusowe zapalenie wątroby typu A, podobnie jak wiele innych dolegliwości, bywa nazywane „chorobą brudnych rąk”. Przekreślmy to określenie raz na zawsze. Wystarczy przecież wcielić bardzo prostą myśl: mycie rąk = życie w zdrowiu. 

Do pobrania:


 

Myj ręce, powstrzymuj wirusy

 

Co jest trudnego w myciu rąk? Pozornie nic, ale czynność ta często wykonywana jest pobieżnie, nieprawidłowo. Warto pamiętać, że staranne mycie rąk może nas ochronić przed wieloma chorobami. Dzisiaj o zakażeniach przewodu pokarmowego wywołanych norowirusami i rotawirusami. 

Norowirusy są częstą przyczyną występowania nieżytu żołądka i jelit zwłaszcza u dorosłych. Natomiast rotawirusy to jeden z czynników wywołujących zapalenie żołądka i jelit u niemowląt i małych dzieci. Najbardziej podatne na zakażenie rotawirusami są dzieci poniżej 5 roku życia (szczególnie między 6 miesiącem a 2 rokiem życia), ale też osoby po 65 roku życia. Typowymi objawami zakażenia norowirusami i rotawirusami są wymioty, bóle brzucha, biegunka i gorączka. Możemy zarazić się nimi głównie w wyniku bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z zakażoną osobą lub jej wydalinami (poprzez zanieczyszczone ręce, powierzchnie lub przedmioty codziennego użytku, np. deskę sedesową, ubrania, meble znajdujące się w otoczeniu chorego), a także spożywając żywność i wodę zanieczyszczoną tymi wirusami. Ogniska zakażeń norowirusami i rotawirusami najczęściej występują w środowiskach skupiających duże grupy ludzi na niewielkiej powierzchni, takich jak szpitale, domy pomocy społecznej, żłobki, przedszkola itp. 

W woj. łódzkim w 2016 r. przyczyną wirusowych zakażeń jelitowych były najczęściej rotawirusy (41,5%), rzadziej norowirusy (7,7%).

Wirusy i bakterie są wszechobecne. Pamiętajmy więc, by myć ręce po wyjściu z toalety, po powrocie do domu, po zabawie ze zwierzętami, sprzątaniu, a także przed przygotowywaniem i spożywaniem posiłków. Czynność ta jest szczególnie ważna wtedy, gdy opiekujemy się dziećmi. Bawiąc się, często wkładają do ust najrozmaitsze przedmioty, a w ten sposób bakterie i wirusy znajdujące się np. na zabawkach, których opiekunowie dotykali nieumytymi rękoma, przedostają się do układu pokarmowego dziecka. 

Specjaliści wskazują na kilka podstawowych zasad dotyczących mycia rąk: 

  • myj ręce przez 40-60 sekund – ten dłuższy czas pozwala w znacznym stopniu usunąć bakterie i wirusy; 
  • wykonuj tę czynność dokładnie – nie zapominaj o nadgarstkach, kciukach i przestrzeniach pomiędzy palcami; 
  • myj ręce w ciepłej wodzie; 
  • do mycia używaj mydła lub preparatów na bazie alkoholu. 

Ręce umyte? – to pytanie, które rodzice często zadają swoim dzieciom. A czy my sami zawsze pamiętamy o tej prostej, zbawiennej dla zdrowia czynności? 


 

Myj ręce, usuwaj pasożyty

 

 

Choroby pasożytnicze. Problem wciąż wędrujący wśród ludzi – ale na szczęście łatwo zmywalny. Przedstawiamy kolejny temat związany z higieną rąk: owsicę.

Owsica to inwazyjna choroba pasożytnicza wywoływana przez drobnego nicienia – owsika ludzkiego (Enterobius vermicularis). Zarażenie szerzy się często w środowisku rodzinnym oraz w placówkach dziecięcych, szczególnie u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Owsiki, czyli białe robaki o długości 3–12 mm, bytują w jelicie ślepym. Do zakażenia jajami przyczyniają się głównie zanieczyszczone ręce (niemycie rąk po skorzystaniu z toalety, ssanie palców, obgryzanie paznokci), przedmioty codziennego użytku (np. bielizna, ręcznik) i pożywienie.

Najczęstsze objawy owsicy to świąd odbytu, nasilający się zwykle w godzinach wieczornych, zaczerwieniona skóra w okolicy odbytu, utrata apetytu, podkrążone oczy, bóle brzucha, nudności, ogólne poczucie zmęczenia. Gdy zauważymy takie objawy, należy skontaktować się z lekarzem, który w przypadku rozpoznania tej choroby zaproponuje leczenie farmakologiczne. Duże znaczenie w zwalczaniu owsicy ma przestrzeganie higieny osobistej (regularna zmiana bielizny, mycie rąk) oraz mieszkania (wysprzątanie pomieszczeń, korzystanie z osobnych łóżek, oddzielnych sypialni, dezynfekcja przedmiotów codziennego użytku, dokładne wypranie pościeli i ręczników).

Warto zauważyć, że jeżeli choroba nie będzie wyleczona, może łatwo dojść do kolejnego samozarażenia, ponieważ wydalane z kałem jaja stają się inwazyjne, czyli zdolne do zakażenia, już po kilku godzinach. Pamiętajmy więc o częstym myciu rąk – dokładnym, ciepłą wodą i mydłem. I przekonujmy tych najmłodszych, że higiena rąk to jeden z najważniejszych elementów układanki o nazwie „zdrowie”.


 

Dbajmy o higienę rąk

 

 

Rano podróż do pracy i kurczowe trzymanie się poręczy w tramwaju. Potem dziesiątki uścisków dłoni. Jeszcze zakupy przed kolacją w domu. I wieczorne zabawy dzieci z psem. Chorobotwórcze bakterie, wirusy, grzyby i pasożyty próbują zawłaszczyć każde zdarzenie naszego życia. Co je powstrzymuje? Prosta czynność – mycie rąk. 

Zaniedbywanie higieny rąk może być przyczyną zakażeń dróg oddechowych, skóry i przewodu pokarmowego. Przez ręce przenoszone są m.in. rotawirusy i norowirusy, odpowiedzialne za biegunki, gronkowiec złocisty, powodujący zakażenia skóry i zatrucia pokarmowe, pałeczki Salmonella, Shigella, patogenne Escherichia coli, jaja tasiemca i owsika. A mycie rąk ciepłą wodą i mydłem w znacznym stopniu usuwa wszelkie chorobotwórcze drobnoustroje. 

W jakich miejscach i sytuacjach nasze ręce szczególnie narażone są na zanieczyszczenia? Czy wszyscy dbamy o higienę rąk? Przedstawiamy raport  „Higiena rąk i otoczenia Polaków” (2044.93 KB) opracowany przez Centrum Zdrowia Dziecka i markę Dettol. 


 

Myj ręce, powstrzymuj pasożyty

 

 

Mycie rąk, czyli bańka mydlana ze zdrowiem. Przezroczysta bariera zatrzymująca całe szeregi chorób. Przedstawiamy kolejny temat związany z higieną rąk: świerzb. 

Choroba ta wywoływana jest przez świerzbowca drążącego (Sarcoptes scabiei) – pasożyta z rodziny roztoczy. Świerzbowce żyją w kanalikach wydrążonych w naskórku, a podstawowymi objawami choroby są wysypka i swędzenie skóry. W związku z tym, że zwiększona temperatura wzmaga aktywność tych pasożytów, świąd nasila się zwłaszcza po kąpieli oraz w nocy, gdy leżymy już w łóżku. Uporczywe drapanie może prowadzić do powstawania strupów, bąbli czy zmian ropnych. 

Świerzb szczególnie łatwo szerzy się w środowiskach zamkniętych, w miejscach skupiających wiele osób, takich jak żłobki, przedszkola, szkoły, internaty czy domy pomocy społecznej. Do zakażenia dochodzi w wyniku bezpośredniego kontaktu ze skórą chorego, a pośrednio poprzez przedmioty (pościel, bielizna, ręcznik, ubranie), które miały kontakt z osobą zakażoną. Świerzb występuje najczęściej w przestrzeniach międzypalcowych rąk i na nadgarstkach. Umiejscawia się również w okolicach łokci, fałdów pachwowych, pasa i w dolnych partiach pośladków. W przypadku małych dzieci zmiany zapalne mogą pojawić się na głowie, szyi, dłoniach i podeszwach. 

W jaki sposób możemy uniknąć świerzbu? Częste mycie rąk – dokładne, w ciepłej wodzie, z użyciem mydła – jest skuteczną metodą zapobiegania tej chorobie, ale oczywiście nie jedyną. Istotne jest dbanie o czystość całego ciała. Wskazane są więc codzienne kąpiele, regularna zmiana bielizny, ubrań i pościeli, a także korzystanie wyłącznie z własnych przedmiotów użytku osobistego, takich jak ręczniki. W przypadku zauważenia objawów zakażenia świerzbem, należy skonsultować się z lekarzem. Kuracja środkami, które dostępne są w aptece, powinna objąć chorego oraz wszystkie osoby z najbliższego otoczenia. 

Więcej o tej dolegliwości w broszurze  Świerzb – dokuczliwa choroba skóry (1012.24 KB), oprac. przez NIZP-PZH. 


 

Uczmy dzieci mycia rąk

 

 

Myjąc ręce, zapobiegasz chorobom. Tę myśl powinni przyswoić wszyscy, również ci najmłodsi, bo dbanie o higienę rąk to dbanie o zdrowie. 

Mycie rąk to zwykła, codzienna czynność, która jednocześnie jest bardzo pożyteczna, ponieważ zapobiega zatruciom pokarmowym, grypie, chorobom pasożytniczym i skórnym. Dorośli czasami jednak o tym zapominają. Nawyk mycia rąk niekiedy też trudno zaszczepić w dzieciach. 

Specjaliści – zarówno w Polsce, jak i za granicą – podkreślają, że zaniedbywanie higieny rąk jest w szkołach zjawiskiem powszechnym. Z badań Amerykańskiego Towarzystwa Mikrobiologicznego (American Society of Microbiology) wynika, że w USA tylko 50 proc. uczniów gimnazjów i szkół średnich przyznaje, że myje ręce po wyjściu z toalety, a tylko jedna trzecia dziewcząt i 8 proc. chłopców używa mydła (źródło: www.naukawpolsce.pap.pl). 

W środowisku szkolnym siedliskiem bakterii i wirusów może być bardzo wiele przedmiotów – klamki, poręcze, ławki, klawiatury komputerów czy sprzęt sportowy – dlatego ważne jest, by myć ręce często. Dzieci powinny myć ręce po skorzystaniu z toalety, przed i po jedzeniu, a także po wykonywaniu różnych czynności związanych z brudzeniem się rąk (np. po zajęciach WF, po zajęciach plastycznych czy po zabawie w czasie przerw między lekcjami). 

Duże znaczenie ma oczywiście sama technika. Przekonujmy dzieci do tego, by myły ręce dokładnie, w ciepłej wodzie, korzystając z mydła. 

I mówmy im jak najczęściej: czyste ręce zapewniają zdrowie!


 

Myj ręce, usuwaj bakterie

 

 

Pora wiosenna i letnia. Gdy przypieka słońce, gdy rozkwita życie konsumpcyjne… nadchodzi widmo zatruć pokarmowych. Większość z nich to zatrucia salmonelozowe. Jak możemy się ochronić? Zacznijmy od czegoś bardzo prostego – mycia rąk.

Pałeczki Salmonella wywołują najczęściej dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Objawy chorobowe, występujące zwykle po 18-24 godzinach od zakażenia, to biegunka, gorączka, bóle brzucha i mięśni, niekiedy nudności i wymioty. Po przebyciu choroby bakterie mogą być wydalane z kałem przez kilka tygodni lub miesięcy bez jakichkolwiek objawów chorobowych.

Do zakażenia dochodzi głównie w wyniku spożycia żywności zanieczyszczonej bakteriami Salmonella, spożycia produktów żywnościowych pochodzących od zwierząt zakażonych (jaja, mięso, mleko) oraz kontaktu z zakażonymi zwierzętami czy z osobami chorymi i nosicielami. Często nośnikiem pałeczek są produkty zawierające surowe jaja (np. majonezy, kremy, lody) oraz rozdrobnione przetwory mięsne (np. tatar, galaretki, pasztety, pierogi).

W jaki sposób możemy uniknąć zatruć salmonelozowych? Oczywiście nie ma jednego cudownego środka, ponieważ bakterie czyhają na nas zawsze i wszędzie. Istnieje natomiast kilka podstawowych, zapobiegawczych zasad. Pałeczki Salmonella giną w temperaturze 60-65°C, a więc można uniknąć zatrucia, poddając żywność obróbce termicznej. Ponadto przechowujmy jedzenie w niskiej temperaturze z zachowaniem zasad segregacji oraz nie dopuszczajmy do rozmrażania i ponownego zamrażania. Utrzymujmy w czystości naczynia stołowe, sprzęty kuchenne i całą kuchnię. Starajmy się również nie kupować produktów, np. ciastek i lodów, od nieznanych sprzedawców.

I najważniejsze, zadbajmy o czystość rąk. Pamiętajmy o dokładnym ich myciu, ciepłą wodą i mydłem, po skorzystaniu z toalety, przed posiłkami i w trakcie przygotowywania potraw. Ochrona przed bakteriami i wszelkie inne gałęzie naszego zdrowia wyrastają przecież z podstawowych zasad higieny – takich właśnie jak mycie rąk. 


facebookGrypaOstrzeżenia publiczneSzczepienia ochronneSzczepienia.infoOcena stanu sanitarnego woj. łódzkiego w 2016 r.DopalaczeObszarowa ocena jakości wody do spożycia woj. łódzkie 2016Bezpieczni na starcie